Een Nieuwe wereldorde ?
January 2026
January 2026
De wereld staat op zijn kop en niemand weet precies wat er eigenlijk aan de hand is. Onze traditionele ankers bestaan niet meer, we weten niet wat we moeten geloven en we worden onzeker.
Grappig, dat één man dit allemaal veroorzaakt, maar wat betekent dat? Hoe stabiel en relevant waren onze zogenaamde instituties dan wel? En die wereldorde waar iedereen het nu ineens over heeft?
Europa heeft eindelijk de paniekknop ingedrukt. Zoals meestal way too late, too little. De briljante speeches van Alexander Stubb (Finland) en Bart de Wever (België) geven hoop.
Maar het onmogelijke bestuursmodel van Europa verhindert weer eens dat deze wijze woorden omgezet worden in daden.
Hoe anders is het in de rest van de wereld: kijk naar de pragmatische aanpak van Mark Carney (Canada), die meteen de afhankelijkheid van de USA aanpakt.
Binnen de USA is het nog interessanter. Oost en west zijn democratisch, daar zitten ook de artiesten die zich op social media uitspreken (kijk naar Robert de Niro of Bruce Springsteen). Van de fly-over states hoor je niets maar daar zitten wel de meeste Trump-kiezers. Die mid-terms worden interessant.
Xi ligt niet wakker van de oprispingen van Trump. Van de 20 eeuwen na Christus maakte China 18 eeuwen lang ongeveer de helft van het totale GDP van de wereld uit. Dus heeft Trump's zwalkend beleid weinig invloed op de koers die China al lang geleden heeft ingezet om politiek, technologisch en economisch No. 1 in de wereld te worden- of te zijn moet ik eigenlijk zeggen.
En Putin? Natuurlijk spint hij garen door het gedoe binnen NATO, maar het ziet er niet uit dat hij daar praktisch iets mee kan. Zijn manische ambitie om op historische gronden "Kiev is the mother of Russia" de "fouten in de geschiedenis" te herstellen wordt geen werkelijkheid.
Conclusies? Die heb ik voorlopig ook niet. Dit is uitsluitend een mind-triggerer.
January 2026
Derek Walters schrijft deze week in NRC over de "nieuwe" wereldorde met een link naar een artikel in de Sunday Tribune (Zuid Afrika) over premier Carney’s toespraak in Davos. Ik heb dat artikel ingekort, hier en daar vrij vertaald en geredigeerd:
"Carney's toespraak over de nieuwe wereldorde werd door de Westerse elite met gejuich ontvangen alsof hij zojuist het vuur had ontdekt. Het was bijna komisch, als het niet zo tragisch was. De ademloze lof, de verklaringen dat de volwassenen weer in de kamer zijn, de nadruk dat dit een keerpunt is voor het Westen, verraden allemaal een diepe amnesie over hoe we op dit punt zijn beland".
"Carneys toespraak is niet het begin van een nieuw hoofdstuk. Het is het Westen dat eindelijk hardop de overlijdensadvertentie voorleest die het mondiale Zuiden al decennia geleden schreef".
"Een opvallend element in de toespraak was dat Carney expliciet benoemde dat de betreurde wereldorde altijd al een beetje krom was geweest. Dat de sterkste landen zich altijd al aan de regels onttrokken wanneer dat hen uitkwam. Dat handelsregels asymmetrisch toegepast werden. En dat het internationaal recht met „wisselende strengheid” toegepast werd, afhankelijk van wie de beschuldigde was, en wie het slachtoffer".
"Afrika zegt deze dingen al een halve eeuw. Latijns-Amerika zegt ze. De Arabische wereld zegt ze. Het Caribisch gebied zegt ze. Maar wanneer de kritiek uit die hoeken komt, wordt het afgedaan als een klacht; wanneer het van een G7-premier in Davos komt, wordt het gedurfd genoemt".
"Laten we eerlijk zijn: het Westen maakt geen morele ontwaking door. Het is een paniekaanval".
"En Carney's toespraak is geen routekaart naar vernieuwing. Het is een prachtig geschreven bekentenis dat de oude orde dood is en dat het Westen het lijk pas opmerkte toen het hen niet meer uit kwam".